नाैरङ्गी फुली (१०२लघुकथा)

 ६.
सुखका दिनहरू
दिनभर काम गरेर लखतरान भई घर आउँदा पत्नीले पर्खिरहेकि हुन्थिन् । जेजस्तो हुन्थ्यो भएको खानेकुरा मृदु मुस्कानसाथ खान दिन्थिन् । खाजाभन्दा मुस्कान मीठो लाग्थ्यो । सोध्थिन्— दिन कसरी बित्यो ?
आफूले दिनभर बेहोरेको दिनचर्या सुनाउदा सन्तोषको अनुभूति हुन्थ्यो । मेरो सुखदुःख बारे चिन्ता लिने उनी छिन् ।
आमा बुबा, बहिनी, साना छोराछोरीहरू सहित एउटा ठूलो परिवार । केटाकेटी बढ्दै पढ्दै जाँदा खर्च बढ्ने नै भयो । कोही बिरामी भए भने त झन् खर्चले डाँडो काट्ने नै भयो । अझ पाहुना नटुटेको दिन हँुदैनथ्यो त्यति बेला ।
पाहुनालाइ मासुभात खुवाउने चलन साँझमा थप रक्सी । थोरै आम्दानीले धान्न नसकेर रीन काढेर इज्जत धानिरहेका थियौँ ।
दशैं तिहार चाडपर्व कहिल्यै भनेजस्तो लुगाफाटो परिवारलाई हाल्न सकिएन । चित्त बुझ्दो गरि कहिल्यै खर्च गर्न पाइएन । दुखैमा दिनहरू काटियो ।
सुखका दिनहरू कहिले आउला भन्दै प्रतीक्षा गरिरहेका थियौँ ।
आजभोलि आजभोलि गर्दै तिनीसँगको मेरो दाम्पत्य जीवनका ४१ वर्ष बितेको पत्तै भएन । ६६वर्षको अल्पायुमा मलाई छाडेर तिनको देहान्त हुँदा म ७१ वर्षको थिएँ ।
अब त सुखका दिनहरू आउने कुरै रहेन ।
हामी जुन दिनहरूलाई दुःखका सम्झन्छौँ तर ती दिनहरू कालान्तरमा सुखका दिनहरू सावित हुँदा रहेछन् ।
अहिले मलाई थाहा भएको छ तिनीसँग मैले बिताएका ती दुःखका दिनहरू नै मेरा सबैभन्दा बढि सुखका दिनहरू थिए ।
२०७६।४।१४, धरान
७.
पिपल चौतारी

आफू जन्मेको गाउँघर पुग्न पनि निकैसमयपछि मात्र सम्भव भयो । पहिला सडक गाडि थिएन । कहि कतै जानू प¥यो भने हिड्नु बाहेक अरु उपाय थिएन ।
अहिले गाउँघर पनि सडक र गाडि पुगेकोले गाडिबाटै गाउँ पुगियो । गाउँघरले पनि काँचुली फेरेछ । सबै केटाकेटीको हातमा मोबाइल, आधुनिक बन्दै सबैजना । विदेशमा सबै घरका मान्छे गएका । झन्डै झन्डै गाउँघर युवाविहीन ।
आफूले बाल्य र युवाकालमा घाँसदाउरा गाइवस्तु चराउदा र कतै अरु ठाउँ घुमेर आउदा उकालीमा थाकेर बिसाएको पिपल चौतारी हेर्ने इच्छाले त्यहाँ पुग्छु ।
ठाउँ त उहीँ हो । खोइ त्यो पहिलाको रौनकता ? बाटो बनेपछि कोही त्यहाँ पुग्दैनन् । कोही बिसाउने हिड्ने नहुँदा त्यो चौतारी घाँस र झाडि उम्रेर निर्जन बनेछ । वर पिपलको शितल छहारी छ तर बस्ने कुनै यात्री हुँदैन रहेछ । उजाड र सुनसान ।
अकस्मात मभित्र पनि त्यो देखेर उजाड सुनसान खल्लोपन व्यप्त हुन्छ । यो चौतारीमा सँगसँगै बसेर गफ गरेका, सुसेली लगाएर बतास बोलाएका दौतेरी साथीभाइबहिनीहरू छैनन् । म पनि यस्तो सुन्दर गाउँभन्दा टाढा बस्न पुगेको छु । दौतेरी साइली छैन । कति फस्र्याइली थिई, घन्टौ यहाँ लोकगीत गाएर अनेकौ कुरा गरेर बसेको सम्झनाले अनायास तिनको सम्झनामा आँसु खस्छ ।

मुन्धुम  (मासिक)पूर्णाङ्क १७८ (माघ, २०७६)
८.
हतियारको शक्ति
हामी दुईजना लोग्ने स्वास्नी मात्रै त्यो बिरानो सहरमा भाडामा बसेका थियौँ । दिनभर हामी काममा कोठा बाहिर नै हुन्थ्यौँ ।
एक दिन म नभएको बेला भान्साबाट चामल, दाल तरकारी घरबेटिको बुहारीले चोरेको भेटेर पत्नीले बुहारीलाई कुटेछिन् । बेलुकि म आएपछि तिनले सो कुरा भनिन् “सधैं दाल चामल चोर्ने बुहारीलाई कुटि दिएँ । उसको ससुराले त ठीक गर्नुभयो चोर्नीलाई भने ।”
घरबेटीको छोरो बिग्रेको र बेरोजगार भएकोले छोराबुहारीलाई बेग्लै एउटा कोठा दिएर छुट्टयाइएको थियो । बुहारी त्यही भएर चामल दाल तरकारी चोर्नुपर्ने बाध्यकारी अवस्थामा परेकी थिई ।
त्यो कुरा सुनेर मलाई त्यो बिरानो सहरमा कतै घरबेटिको छोराले राति हुल ल्याएर हामीलाई आक्रमण गर्ने हो कि ! डर लाग्यो । यदि त्यस्तो भयोभने ...
खुकुरी ! सम्झे मेरो नयाँ खुकुरी । छेउमा त्यो खुकुरी राखेर सोचेँ— “आजसम्म कसैको कुटाई खाइएको छैन । मेरो पत्नीलाई मेरै अगाडि म असुरक्षित हुन दिन्नँ । जस्तै हुल हुल्याहाहरू ल्याए आए पनि हामीलाई आक्रमण गर्न खोजे त्यो धारिलो खुकुरीले छप्काई दिने छु ।”
पत्नीलाई भनेँ— “डर मान्नु पर्दैन । म छु । यदि आक्रमण गरेभने म यहि खुकुरीले ...”
हतियारले दिने विश्वास र तागत मैले त्यतिबेला थाहा पाएँ । प्रतिरक्षाका लागि पनि हतियार आवश्यक रहेछ ।            औजार  दैनिक, २०७६ पौष  २६, शनिबार
९
बेमज्जा
बैशाख अन्तिमतिर बिरामी पत्नीलाई उपचारको लागि काठमाडौं लगियो । उपचार गर्दागर्दै झन्झन् सिकिस्त हुँदै गइन् । बैशाख महिनामा गएकोले जाडोमा लगाउने ज्याकेट स्वेटर एक दुइ वटा मात्र बोकियो ।
निको होला भन्दाभन्दै गर्दा मङ्सिर लाग्यो । अस्पतालमा नै भर्ती गर्नु प¥यो ।
जाडो सुरु हुन थाल्यो । घरमा दराजमा तिनलाई भाइले दिएको मन परेको ज्याकेट थन्क्याएर राखेका थियौँ । दराजको चाबी मैसित थियो ।
सिकिस्त बिरामी तिनलाई छोडेर ज्याकेट, कोट, स्वेटर लिन घर जाने कुरै भएन ।
मन परेको ज्याकेट ओड्ने तिनको चाहना थियो । मान्छे एकातिर ज्याकेट अर्कातिर ! भान्जीले नयाँ ज्याकेट किनी दिइन् तिनको ज्याकेटको गुनासो सुनेर । नयाँ ज्याकेट मन पराइन् तर उठनै नसक्ने बिरामी । बसाएर ज्याकेट ओढायौँ । फुकाएर सिरानीमा सधै राख्थिन् । निको भएर ओढौला भन्ने रहर थियो ।
अकस्मात तिनी गइन् । न घरमा छोडेको मन परेको ज्याकेट, न भान्जीले किनी दिएको नयाँ ज्याकेट ओढ्न पाइन् !
तिनी त गइहालिन् तर त्यो ज्याकेटको कुरा सम्झदा अझै मलाई बेमज्जा लागि रहन्छ !
जीवन यस्तै बेमज्जाले भरिएको हुँदो रहेछ कि !
२०७६ माघ १९, धरान
 १०.
आँसु

तन्ना र सिरानीको खोल फेर्दा म दिवङ्गत पत्नीलाई सम्झन्छु । मन कस्तोकस्तो हुन्छ ।
बिद्यार्थी हुँदा स्टोबमा खाना पकाउनु, लुगा धुनु, कोठा सफासुग्धर गर्नु र आफ्नो बिस्तारा मिलाउने काम सबै गरिन्थ्यो ।
विवाहित भएपछि ४१वर्ष  यी सबै केही गर्नु परेन । पत्नीको देहावसानपछिभने फेरि यीमध्ये केही काम गर्नु पर्ने बाध्यकारी अवस्था  आएको छ । आत्मनिर्भर  हुन मन पराउने म आफ्ना सानामसिना काम आफै गर्छु । साढे तीन वर्षको एकल जीवनमा बानी पनि भईसकेको छु । तर यी कामहरू गर्दा नसम्झौँ भन्दा पनि तिनको सम्झना आईहाल्छ । कहिले काहीँ त आँसु आई नै हाल्छ ।
आँसु कसको लागि आएको हो ?  मरेकालाई केही चाहिँदैन । मरिसकेकाको केही हुँदैन । मरिसकेकीको लागि नभएर आँसु म आफ्नै  लागि पो चुहाईरहेको छु कि ! तिनी भएकी भए मेरो सेवा सुश्रुषा गर्थिन् !  म ठाँटसित आराम जिन्दगी  बिताईरहेको हुन्थेँ ।
एकान्तमा मेरो आँखाबाट अनायास चुहुने आँसु दिवङ्गत पत्नीको लागि हो कि  मेरो आफ्नै लागि हो ? बेला कुबेलाको आँसु कसका लागि हो ? केका लागि र किन हो ?

११
अमर कल्पना
‘यी साना छोराछोरी यत्रै रहिरहुन् र यीनीहरूसँग सदैव यसरी नै खेलिरहन पाउँ । हामी पति पत्नी पनि यत्तिकै जवान र सुन्दर रहिरहौँ र हाम्रो प्रेम र परिवार सदैैव यस्तै सुखी र आनन्दित रहिरहोस् ।’ हामीले चाहेका थियौँ ।
....
चिटिक्क सानो घर, वरिपरी सुन्दर फूलबारी, चराहरूको चिरबीर, पुतलीहरू उडिरहेका । कति आनन्ददायक दिनचर्या, अत्यन्त प्रसन्न हामी चार जनाको सानो सुखी परिवार !
कहिलेकाहिँ हामी घुम्न जान्छौँ । साथीभाइ आफन्तहरू भेटेर सुख दुःखका कुराकानी गरेर आनन्दित हुन्छौँ । प्रायजसो घरमै बसेर नानीहरूसँग खेल्दै, टि.भि. हेर्दै अनि संसारभरिका खबर सुन्दै मानव जातिले गरेको उन्नतिबारे टिप्पणी गर्दै दिन बिताउछौँ । नानीहरू निधाएपछि हामी पति पत्नी झन् रमाइलो साथ रात बिताउछौँ ।
कैयौं दिन त्यत्तिकै बित्छ । हामी गाउँघर घुम्न निस्केका हुन्छौँ । हाम्रा समकालिन कोही भेटिदैनन् । उनीहरूका बारे सोधखोज गर्दा थाहा हुन्छ उनीहरू सबैको देहावसान भइसकेको रहेछ । उनीहरूका सन्तानहरूले हामीलाई चिन्दैनन् ।
आवश्यक सामानहरू इन्टरनेटमार्फत अर्डर गरेपछि घरैमा आइहाल्छ । कतै गएर किनमेल गर्नु परेन, हाइसन्चो जमाना । फुर्सदै फुर्सद ! हेर्दाहेर्दै हाम्रो घर कम्पाउण्ड भन्दा बाहिरका बिरूवा रूखहरू बढे, ठूलो भए र बुढो भएर मरे । नयाँ बिरूवाहरू हुर्कदै छन् । तर हाम्रो कम्पाउण्डभित्रको बोटबिरूवा पूmल पात भने जस्ताका तस्तै रहिरहेका छन् । हाम्रो कम्पाउण्डभित्र मौसम सधै एकनासको रहन्छ ।
हाम्रा समकालिनका सन्तानका सन्तानहरू पनि जन्मेर मरिसके । तर हाम्रो परिवार भने जस्ताको तस्तै । म तन्नेरीको तन्नेरी नै । मेरो पत्नी पनि तरूनीको तरुनी नै । हाम्रा छोरा छोरी उत्राका उत्रै । घटबढ छैन । कति सय वर्ष बितिसकेछ, हामीलाइ ती वर्षहरूले छोएकै छैन । सधैं हाम्रो एकै प्रकारको दिनचर्या !
म फूल सुँघ्छु, बास्ना छैन । पत्नी केटाकेटीसँगको प्रेममाया उत्तिको उत्तिकै घटबढ छैन । हामी परिवार सबैको रूप आकार सौन्दर्य उस्ताको उस्तै, घटबढ छैन । दाम्पत्य प्रेममा पनि घटबढ केही छैन ।
‘यो के भएको ? सधैं उस्तै ...’
पत्नी अचम्म मान्दै मलाई सोध्छिन् ।
मैले यस्तै चाहेको थिएँ र मेरो चाहना पूरा भएको छ ।
आ ...यस्तो एकरसको जीवन !
...
(म यो कथा कल्पनामै बाँचेकी तिनलाई सुनाउँछु । ‘यस्तो पनि हुन्छ र ?’... सोध्छिन् ।
‘कल्पनामा जे पनि हुन्छ ।’ भन्छु ।

मैले मेरो पत्नीको देहान्तले पोलेको मन बुझाउन यस्तो कथा कल्पेको हुँ । हामी पतिपत्नी सधैं तन्नेरी तरूनी भएर बाँचेको कल्पना मेरो व्यथित मनले गरेको थियो र कल्पनामा नै हामीले सयौं वर्ष दाम्पत्य सुखभोग गरेको कल्पना... 
साँच्चै यस्तो भयो भने श्रृष्टिको क्रमिकता नै रोकिने रहेछ । जीवनको नियम ! )
२०७६।८।१६, धरान
१२.
नक्कली बचाइ

प्रौढावस्थाको आगमनसँगै असली चिजहरूले छोड्दो रहेछ ।
आँखा कम देखिने भएपछि चस्मा, कान कम सुनिने भएपछि नचाहँदा नचाहँदै पनि इयर फोन, असली दाँतले छाडेपछि नक्कली दाँत आदि आदि ... बाँच्नका लागि नक्कलीहरूको सहारा बुढेसकालको बाध्यता रहेछ ।
साच्चैको सक्कली जीवन त पत्नीको देहावसान पछि नै सकिएको हो । एकल जीवन ! साथ दिने, सँगै हाँस्ने रूने बाँच्ने कोही छैन । एक्लैएक्लै बाँच्नुपर्ने ! हाँस्न त सकिदैन नै, एक्लै रुनुपर्ने ।
भएतापनि जीवनको ‘फिनीसिङ टच’ बिट मार्नका लागि बाँच्नु पर्ने ।
बाँच्ने क्रममा साथीभाइसँग मिसिनै पर्याे । एक्लै बाँच्ने कुरा भएन ।
हाँस्न बिर्सिसकेको उसले साथीको छाडा जोक “कहिल्यै हात्ती नदेखेको मान्छेले हात्ती पहिलो पल्ट देखेर चारवटा खुट्टा, पुच्छर, सुढ र मत्ता हात्तीको लिङ्ग समेत गनेर ‘हात्तीको सातवटा खुट्टा हुँदोरहेछ’ भनेछ ।’’
सबै हाँस्छन् । ऊ पनि हाँस्छ थाहै नपाई । हाँसे पछि सोच्छ ‘यसरी त मेरी पत्नीसँग पो हाँस्थे ।’ स्वर्गीय पत्नीको सम्झनाले आँसु चुहुन्छ ।
अरूहरू सोच्छन् उसको हाँसोको आँसु ।
‘पत्नी नभएपछि हाँस्न पनि बिर्सेको रहेछु ।’ ऊ सोच्छ— यो कस्तो फोकटिया नक्कली बचाइ !
निमेषमै फोकटिया नक्कली हँसाइ रोदनमा परिणत हुन्छ । हिक्का छोडेर ऊ रुन थाल्छ !
२०७६ पौष २८, धरान
१३.
ममता
१२ वर्षको माइला छोराले भात खान छाडेको पनि डेढ महिना भइसक्यो । हामी आमा बाबुले अनेक युक्ति, धामीझाक्रीबाट उल्टि काट्ने, फकाएर फुलाएर खुवाउने अनेक उपायहरू ग¥यो । केहि लागेन ।
“यसरी भात नखाने हो भने कसरी बाँच्छ ? सधैं जङ्क फुडले कति थाम्छ ? राम्ररी फकाएर सोधौँ !’’
माइला छोरालाई सोध्छौँ फकाउछाँै । केही भन्दैन । अन्तमा छोराभन्दा ठूलो हाम्रा लागि के हुन्छ र !
“भात खान्छस् भने तलाई साइकल किन्दिन्छौँ ।’’ आमा भन्छिन् ।
ऊ खुसी देखिन्छ ।
“पक्का बाचा गर् ।’’
“हुन्छ’’ भन्छ ।
जहिले पनि पैसाको अभाव । बजार लाँदा केही मन परेको सामान देख्यो कि ‘किन्दिनु’ भनेर लडिबुढि गथ्र्यो । किन्दिनै पथ्र्यो । पैसा नहुँदा लाजैमर्दाे पाथ्र्यो । पैसा नहुँदा केहि माग्दैनस् भने मात्र लान्छौँ भनेर वाचा गराए पछि उत्रै उत्रै तीन जना छोराहरूलाई बजार घुमाउन लान्थ्यौँ । वाचा गरे पछि आफ्नो वाचा पूरा गथ्र्याे । केही माग्दैनथ्यो ।
जिन्दगीमा जहिल्यै पैसाको अभाव । पैसा कतैबाट आउने सम्भावना थिएन । बल्ल छोराले ‘साइकल किन्दिए भात खान्छु’ भनेको छ । आमाको माया ! आखिर आमाले “छोराभन्दा गहना ठूलो होइन । मेरो सुनको गहना धितो राखौँ ।’’ भनि ।
धितो राखेर आएको पैसा लिएर भोलिपल्ट नै छोरालाई साथ लिएर जोगबनी गयौँ र ‘बेबी साइकल’ किन्यौँ ।
२०७६ पौष ४, धरान

१४
अभिप्रेरणा
कुनै खोलाको छेउमा रहेको धारामा पानी पिउन खोज्छु   । टुटि बन्द छ, खोल्छु केही बेर पछि थोरै आउँछ । परतिर सिडीमा एकजना महिला लुगा धोईरहेकी हुन्छिन् । धाराबाट यथेष्ठ पानी नआउनाले नै तिनी सिडीछेउ सायद पानी भएकोले त्यता लुगा धोईरहेकी होलिन,् सोच्छु । धारामुनिको स्थानमा पानी जमेको हुँदा जुत्ता भिज्ला भनेर प्यास पूरा नमेटिएको भए पनि घरमै गएर मेटौला सम्झदै ढुङ्गै ढुङ्गाको उकालो सिडी चढ्न थाल्छु ।
अलिकति उकालो चढे पछि स्कुल हो कि निकै मानिसहरूको जमघट थियो । एकजना चिनेकै भाइ पैसा गन्दै थियो । चन्दा उठाएको होला । पत्रिकाको बण्डल देखेपछि थाहा भयो, पत्रिका बेचेको पैसा गनेको रहेछ । पत्रिका मलाई पनि पढ्न मन लागिरहेको थियो । “पत्रिका लिनोस्” भनेर मेरो पछिपछि आईरहेकी मेरी पत्नीलाई उसले पत्रिका दिन्छ । पत्नीसित पैसा छ, छैन सोचेर म पाँच रूपियाको नोट भाईलाई दिन्छु ।
उकालो सिडी हामी (पत्नी र म) चढ्न थाल्छौँ । एउटा अग्लो डिल आउछ, म तिनलाई कम्बरमा समातेर उचाल्दै डिल उक्लन मदत गर्छु । तिनी अलिकति मुस्कुराउछिन् ।
सम्झिरहेको हुन्छु— सिकिस्त बिरामी पत्नी निको हुने रहिछिन् र यो उकालो सजिलै चढ्न सकिन् । म खुसी भईरहेको हुन्छु ।
“भरै कता घुम्न जानू ?”
झल्यास्स ब्युझन्छु । बिहानीपख सपना देखिरहेको रहेछु । आज पनि तिनलाई सपनामा देखेकोमा म प्रसन्न हुन्छु । पत्नीको देहावशान पछि जबजब म एकल जीवनमा हतोत्साहित हुन्छु ,सपनामा तिनलाई देख्छु । यसरी सपनामै भए पनि तिनलाई देख्दा यो मलाई दुःख सुखमा तिनको साथ हो भन्ने सम्झेर केही दिन बाँचेर जीवनको अन्तिम फिनिसिङ टच दिन अभिप्रेरित हुन्छु ।
अहो, दिन कति चाडो बित्दोरहेछ, तिनको मृत्युु भएको पनि आज एक वर्ष तीन महिना पन्द्र दिन भईसकेछ !
मेरै छेउमा तिनी बसिरहेकीझैँ भन्छु— “अरु सबैले बिर्से पनि म कसरी तिमीलाई बिर्सन सक्छु ! तिमी छैनौ तापनि बाँच्न अभिप्रेरित गरिरहेकी छ्यौ !”
 चैत १० मंगलबार, धरान
१५.
अंशभाग

दार्जिलिङको प्रशिद्ध साहित्यकार ८५वर्षिय पति र ८१ वर्षिया पत्नीको प्रेमिल युगल जोडिलाई देख्दा हामी दम्पति पनि त्यो उमेरसम्म बाँच्न पाए हुन्थ्यो भनेर कल्पिएका थियौँ ।
नभन्दै समयक्रममा ६९ वर्षिय म हेमोडायलाइसिस गरिरहनु पर्ने ६४ वर्षिय पत्नीलाई बारम्बार अस्पताल लगेर कुरुवा भई स्याहारीरहेको छु । यस्तो आफ्नो अंशभागमा परेको जीवन भोगाइदेखि असन्तुष्ट  भएको म मेरो छेउको ३० वर्षिय पति हेमोडायलाइसिस गरिरहनु पर्ने २४ वर्षिय पत्नीलाई स्याहारी रहेको देख्छु । यो देखेर  चित्त बुझाउँछु, सोच्छु— “मेरो अंशभागमा परेको जिन्दगी उसकोभन्दा त राम्रो रहेछ ।”
आफ्नो आफ्नो अंशभागमा परेको जिन्दगी... .!

२०७३ फागुन १२, सुमेरु अस्पताल


 १६
आफ्नो आफ्नो अंशभाग 

“सबै जीवितहरूले आआफ्नो अंशभागमा निश्चित अवधिको आयु पाएका हुन्छन् । कसैको छिट्टै सकिन्छ भने कसैको अलिक लामो । आखिर सबैको सकिन्छ नै । तर सबैले त्यो बाँचेको जीवनावधिमा संसारको बराबरै उपभोग गरेका हुन्छन् ।”
“त्यो कसरी सम्भव हुन्छ र ? धेरै बाँच्नेले धेरै र थोरै बाँच्नेले थोरै उपयोग गर्छन् नि ...”
“खाना सबैले आफ्नो एक पेटभरि मात्रै खान्छन् । पेट एउटा मात्र, कसैले दुई पेट खादैन । बच्चाले ठूलाले सबैले एक पेट खाने हो ।”
“यो खाने विषयमा भो । अरू सुखसयल अनेक कुराहरू छन् नि । कहाँ बराबर पाउँछन् र !”
“सुखसयल आनन्द सन्तोष तृप्तिमा पनि एक पेटकै नियम लागू हुन्छ । सबको एक जीवन त हो । गहिरीएर विचार गर्नाेस् त । संसारका धनिमानिहरूको धेरै दिन हवाईयात्रामा बित्छ । खाना आराम निद्रा हवाईजहाजमै । विभिन्न देशका आफ्ना व्यापार व्यपसाय  निरीक्षण रेखदेख नपुगेर डुब्ला कि ! धनिले पाउने हवाईजहाजको निद्रा र गरिबले पाउने निद्रा उस्तै त हुन्छन् नि । कामले थाकेको गरिब र अनेक दबाई ट्राङ्कुलाइजर आदि खाएर निधाउने अर्बपतिको निद्रा समान भए जस्तै अरू सुख पनि समान हुन्छन् । अझ दार्शनिक अर्थले बुझ्ने हो भने त शारिरीक पसिनाले पाएको सुख खाटि हुन्छ । प्रेम मायाको सम्बन्धमा पनि–– करोडौ खर्चेर धनिले पाउनेभन्दा गरिबले पाउने निस्वार्थ मायाप्रेम कुनै अर्थमा कम हुँदैन । गुलियो,अमिलो,नुनिलो, पिरो र टर्राे स्वाद सबैलाई समान भएझैँ संसारका अन्य अनुभूतिहरू पनि बराबरै हुन्छ ।”
सम्देन असमञ्जसमा परे झैँ भएर सनमदेवलाई हेर्छ । अहिलेसम्म नबोली सुनेर बसिरहेकी सुनयना भन्छे— “तर्क त जसरी पनि गर्न सकिन्छ तर सत्य सत्य हो । तोडमरोड गर्न सकिँदैन । धेरै बाँच्नेले धेरै देखेको भोगेको छ । छिट्टै मर्नेले कतिकुराहरू देख्न नै पाउदैन । होइन र ! कसरी समान सुखसयल पाउँछन् ?”
“सरणसर पनि टुप्लुक्क आईपुग्नु भएछ  । भोलिदेखि ७५ लाग्ने पाको तपाईंले यो हामी वीच चलिरहेको वार्तामा “एम्पायर“ भई दिनु पर्याे ।”
“कुरा के हो ? बुझेकै छैन अनि के को एम्पायर ? किन एम्पायर ?”     
“कुरा नि सर । सबैले पाउने आयु उमेर, सुखसयल, स्वाद बेस्वाद,जीवनको रङ्गीचङ्गी बराबरै हुन्छ कि घटिबढि...?”
“झट्ट बोलिहाल्न नसकिने विषय रहेछ ता पनि लेखनको सिलसिलामा र जीवनको उतारचढावमा यसबारे मैले पनि धेरै पटक सोचेको छु र निश्कर्षमा पुग्ने कोसिस गरेको हुँदा लाग्छ — जीवन तृष्णाको सागर हो । जति भोगे पनि बाँच्ने लालसा तृष्णा मेटिदैन । छिटोछिटो प्राप्ति तृप्ति पाउनेहरू छिट्टै जाने र गएको पनि मैले देखेको छु । पृथ्वीको करोडौं वर्षको उमेरमा एउटा मानिस वा प्राणीको आयु कति अकिञ्चन नगन्य हुन्छ । तापनि आफ्नो अंशभागमा परेको आयु बचाइ भोगाइबाट सन्तोष गर्नुपर्ने बाध्यकारी अवस्था जिउँदाहरूको हुन्छ नै । जति बाँचिन्छ त्यो नै जीवन हो । मानि लिउँ पृथ्वी जति नै कुनै मानिस बाँचेछ भने पनि उसको तृष्णा मेटिदैन । पूर्ण तृप्ति पाएको अनुभूत गर्दैन । तसर्थ बाँचेको बेला जेजे भोगिन्छ त्यो नै पर्याप्त मान्नु पर्छ । मान्दिन भन्न कहाँ पाइन्छ र ! आफ्नो खटनमा नहुने आफ्नो अंशभागमा परेको आयु र बचाइ नभए पनि आफ्नो खटनमा राख्न सकिने सोच विचार सद्भाव माया प्रेम र कैयौ सकारात्मक असल कुराहरूलाई लत्याएर खराबमा भुलिदा मानिस थोरै आयु भो भनेर गुनासो गर्न पुग्छन् । वशमा नभएको आयु र जीवनसँग केको गुनासो ... आफुखुसी आईएको होइन र आफूखुसी जान पनि पाईदैन । अदृश्य अज्ञात अंशभागमा परेको जीवन भोगेर खुसुक्कै जाने । धेरथोर घटिबढि कहाँ भन्न सकिन्छ र ! त्यसैले आँ...यसबारेमा बहस गरेर के अर्थ !”
सरको कुरा सुनेर सबै सोच्न थाल्छन्— आफ्नो अंशभागमा परेको जीवन (जेजति छ , छ । घटबढ आफ्नो खटनमा छैन) । आआफ्नो अंशभागमा परेको जिन्दगी !

२०७८ चैत २३ बुधबार, धरान