नौरङ्गी फुली ( नौरङ्गी र विषयसूची)

 नौरङ्गी फुली

 नौरङ्गी

मानिस दुःखविहीन हुँदा सप्तरङ्गी रङ्गीन दुनियामा भुलिदो रैछ । सप्तरङ्ग त इन्द्रेनीका रङ्गहरू हुन् । अरू दुई रङ्ग ? नौरङ्गी डाँफे । डाँफेका रङ्गहरू हुन् भनि दिँदा हुन्छ । तर ति के कस्ता हुन्छन ?
सात रङ्गभन्दा अर्को दुई रङ्गहरू हुन्— असह्य शोक जब मानिसको जीवनमा घट्छ रङ्गविहीन अनुभूतिका साथ एउटा सून्य अनुभव हुन्छ । रोइरहेको आँखाले देखिने रङ्ग आठौं हो । नवौ रङ्ग अनेकौं दुःख दर्द कष्ट रिक्तता अभाव पीडा आघात सन्ताप यातना विछोड बियोगका असह्य परिस्थितिमा पनि मानिस बाँच्न चाहन्छ । त्यो जिजीविसाको अद्भुत रहस्यमयी अदृश्य रङ्ग नवौं हो ।
यसरी जीवन नौरङ्गी हुन्छ ।
र, नौरङ्गी जीवनमा सबथोक सब सब नौरङ्गी हुँदा रहेछन् !

विषयसूची
१.फुली
२.सानो घटना ः ठूलो प्रभाव
३.नौलो अनुभूति 
४.घर
५.ती दिनहरू
६.सुखका दिनहरू 
७.पिपल चौतारी
८.हतियारको शक्ति 
९.बेमज्जा 
१०.आँसु
११.अमर कल्पना 
१२.नक्कली बचाइ
१३.ममता
१४ं.अभिप्रेरणा
१५ं.अंशभाग
१६. आफ्नो आफ्नो अंशभाग
१७.अन्तिम निष्कर्ष     
१८.दृष्टि
१९.अन्तरचक्षु
२०.कुवा र हात्ती
२१.आत्मसमर्पण
२२.अलप
२३.काँडावाली
२४.अम्रिसो  
२५.गुण
२६.कुकुर 
२७.पाल्तु
२८.पशु र पूmल
२९.भोट र कटुस
३०.अजम्बरी माया 
३१ दोस्रो जीवन
३२.मुर्खता
३३. दुई मुर्खता
३४.अन्तिम दिन
३५.डङ्गुर 
३६.रूपान्तरण
३७.दुःखको मुहान 
३८.सहन
३९.भोको पेट
४०.इच्छा मरण
४१.व्यावसायिक ज्ञान 
४२.भल–बाढी
४३.शौख
४४.श्रद्धा
४५.शङ्काको पहरा
४६.व्यवस्थापन
४७.स्वर्ग
४८.नरपशु
४९.झट्का 
५०.अन्तिम थोपा
५१.सय वर्ष पछि धरान 
५२.व्यस्तता 
५३.बाकसमा किताब    
५४.सुनको औंठी
५५.हार
५६.आज पनि ब्युझेँछु 
५७.दुर्घटना 
५८.साक्षी 
५९.प्राप्ति 
६०.अवसान जीवनको
६१.साहित्यको गरिमा
६२.साथीभाइबहिनी
६३.पोखरी
६४.समयको साथ
६५.समकालिन बचाइ 
६६.मनोलोक 
६७.मिलिक्कै
६८.जुत्ता र जुत्ताहरू
६९.सम्भव÷असम्भव
७०.अमूर्त प्रतीक्षा
७१.सन्तोषप्रद अन्त्य
७२.नमस्ते सम्मान
७३.सुनको पखेटा
७४.चिन्ताको भुँमरी
७५.रोपेको फल
७६.सार्थक÷निरर्थक
७७.परोपकार
७८.मतियार
७९.बाँच्नुको आनन्द
८०.हातेमालो
८१.चुलबुले मन
८२.अवस्थिति 
८३. आनन्दानुभूति
८४.अनमोल मुस्कान
८५.धोको
८६.मन बुढो हुँदैन
८७.सपनासँगसँगै भत्किरहने पलपल
८८.बहकिने पापी मन
८९.विलयन
९०.कालकोठरी
९१.भेन्टिलेटर
९२.क्षण क्षणको जीवन
९३.साथ सहकार्य
९४.मेरो वर्तमान
९५.कस्तो सन्देश ?
९६.सुनसान सृष्टि
९७.जीवन
९८.सुन्दर जीवनहरूका ताँती
९९.सफा धरती
१००.छ्याके
१०१. युगको अप्रिय हार.
१०२ सबैलाई समान छहारी
१.
फुली

लकरमा राखेको गहनाहरू मध्ये फुली देखेर मुटु चसक्क दुख्छ ।
फुली मेरी पत्नीको नाकमा जीवनभरि रहेको थियो । मैले विवाह गर्नु अगाडि, विवाह पछि पनि र जीवनको अन्तिम कालसम्म पनि ।
अरू गहनाहरू कहिले धितो राखियो । सारो गारो टारियो । कति गहनाहरू सावा ब्याज तिर्न नसकेर पच पनि भयो । तर फुली सदैव तिनको नाकमा नै रह्यो ।
सिकिस्त बिरामी हुँदा आइ.सी.यु.मा नाकको फुली नभएको प्वालबाट इरिगेसन पाइप छिराएर खाना खुवाएर राखियो । बेहोसीकै हालतमा पाइप थुतेर तिनले फालिन् । त्यो समयमा फुली झिकेर इरिगेसन पाइप राख्न खोज्दा पनि फुली झिक्न सकिएन । र, मृत्युपर्यन्त फुली सदैव तिनको नाकमा नै रह्यो ।
मैले त्यो फुलीको सट्टा ‘हिराको फुली बनाइदिन्छु’ पनि भनेको थिएँ । तर बनाएर दिन सकिनँ । तिनले पनि कहिल्यै मागिनन् । र, त्यो फुली सदैव तिनको नाकमा नै रहिरह्यो ।
फुली ! नाकमा फुलीजस्तै म र तिनी एकाकार भएका थियौँ । मलाई तिनी छोड्न चाहन्नथिन् । म पनि तिनलाई छोड्न । तर छुट्टिन प¥यो ...
मृत्युपश्च्यात त्यो फुली सजिलै नाकबाट निकालियो । अहिले पनि त्यो फुली... तिनी र तिनको प्रतिविम्ब भएर उभिएको देख्दा–सम्झदा गह भरिएर आउँछ । मुटु चसक्क दुख्छ ।
तर.. फुलीजस्तै अन्तिममा सब चिज छोडेर जानु पर्ने रहेछ । सब छोडेर तिनी गइन्, मात्र सम्झना छोडेर ...। त्यो सम्झना ताजा गराइरहने सानो फुली ..!
२०७६जेठ १४, धरान

२ 
सानो घटना ः ठूलो प्रभाव
 
बैंकको पैसा लिने लाइनमा उभिरहेको छु । दुईजना सुन्दरी युवतीहरू मेरै पछाडि उभिएका छन् । खासखुस कुराकानी गर्छन् । मलाई नै केही भनेका हुन् कि भनेर सोध्छु— “के भन्नु भयो ?”
तिनले भनेको नबुझेर फेरि सोध्छु । कानछेउमै मुख ल्याएर सुन्दरी केटी सुस्तरी भन्छिन्— “स्वीटरको प्याटर्न नमुना हेर भनेर साथीलाई भनेको ।”
मैले मेरो दिवङ्गत पत्नीले हातले बुनेकी स्वीटर लगाएको छु । बुट्टा सुन्दर छन् । मेरो मन हर्षले गद्गद हुन्छ, गौरवानुभूति गर्छु पत्नीको सिपप्रति ।
तर अकस्मात मन हुडलिएर आउँछ स्वीटर बुन्ने पत्नी कहाँ छिन् र... पत्नीलाई बचाउन सबथोक गरेँ । आयु तिनको वशमा थिएन, छोडेर गइन् । माया तिनको वशमा थियो, दिएर गइन् । मायाले मिहिनत साथ तिनले बुनेकी स्वीटर अहिले पनि लगाईरहेको छु ।
तिनलाई बाँच्ने कति मन थियो तर मरीन् । भर्खरै १० कक्षामा पढ्दै गरेको १६वर्षका भतिजोले झु्ण्डिएर आत्महत्या गरेको सम्झदा मन एक तमासको भएर आउँछ । कसैलाई आयु धेर, कसैलाई केही दिन बाँच्न पाए...
सम्झन्छु सानो पीरले त मानिसले आत्महत्या रोज्दैन । म पो जीवनभर अनेकौं दुःख कष्ट भोगेर परिपक्व भएको छु । साना ठूला पीर पचाउन सक्ने भएर पनि कुनैकुनै पीर सहन मलाई पनि कति गाह्रो हुन्छ । टिनेजर, सानै पीर ठूलो लाग्यो होला ।
पीर... पीर ! आँखा टिलपिल हुन्छ तर सार्वजनिक स्थलमा आँसु झार्न भएन ।
२०७७ माघ २४

३.
नौलो अनुभूति

मोबाइलमा गेम खेलिरहेको दानवीरले पछाडी उभिएर चाख मानेर हेरिरहेको रहरबहादुरलाई “यो मोबाइल दिन्छु, लैजाउ ।” भनेर मोबाइल दियो ।
मोबाइल पाएर अत्यन्त खुसि हुँदै आठवर्षे रहरबहादुर घर गयो । आमालाई नदेखाई सिरानीमुनि लुकाएर राख्यो । रहरबहादुर बिउझ्यो । सपनामा देखेको मोबाइल सिरानी पल्टाएर खोज्यो । केको मोबाइल हुनु ?
कुनै कुनै सपनाहरु बिपनामा समेत झुक्याउने किसिमका हुँदा रहेछन्  । रहरबहादुरलाई नौलो अनुभव अनुभूति भयो ।


मदुस — लघुकथा सङ्ग्रह, सम्पादक खेमराज पोखरेल, प्रकाशक– स्वदेश प्रकाशन प्रा.लि., बागबजार, काठमाडौंं २०७६ 



४.
घर
भव्य कार्यक्रममा सहभागी भएर मनमा प्रसन्नताको कुम्लो बोकेर अबेला साँझमा फर्किरहेको छु । प्रसन्नताको कुम्लो कसलाई दिने बुझाउने ?
मनमै गुम्सिएर डुसी परेर तुहुने भयो !
४१वर्षको बानी, घरले तान्ने । हतार हतार घर फर्कने । तर अब घर पुगेर दिनभरको सुखदःुख बिसाउने लिने थाम्ने पत्नी छैन । एकल जीवन...
घर पुग्न हतारिएको खुट्टा अनायास लर्बरिन्छ । मनभित्र के के भुक्लुक्क उम्लिन खोज्छ । स्वर्गवासी पत्नीको चाहना “म सदैव सुखी र प्रसन्न होउन् र रहुन् ।” भन्ने थियो । त्ससैलाई म जति दिन बाँच्छु, कार्यान्वयन गर्छु भनेर नयाँ लुगा लगाएर चिटिक्क परेर प्रसन्न र खुसी देखिने प्रयासको थालनी गर्ने अठोट बोकेर बिहानै हिँडेको थिएँ । दिनभर मानिसहरूको माझमा खुसी र प्रसन्न पनि देखिएँ ।
तर अहिले घर जान मन लाग्दैन । पत्नी नभएको तर तिनको सम्झनाले पोतिएको घर ...
खुट्टा र मन लर्बरिन्छ कता जाऊ ? जता गए पनि घर नभएको मानिस ...
हो, कि के हो ? जीवन साथी नभए पछि घर पनि घर हुँदैन कि !
२०७६।६।१२, धरान
५.
ती दिनहरू
बुढासुब्बा मन्दिरमा पुग्नासाथ पुराना सम्झनाहरू एकाआपसमा तँछाडमछाड गर्दै अटेसमटेस ओइरिन थाल्छ ।
त्यतिबेला म बसेको घर छेउमा बुढासुब्बा मन्दिरका पुजारीको घर थियो । बुढासुब्बामा पुजा गरेर पुजारीको भागमा परेको कुखुराको टाउको २५पैसा गोटा पाइन्थ्यो । खुब खाइयो ।
त्यतिबेला साइकल पूरा दिनभरिको दुइ रुपियाँ भाडामा पाइन्थ्यो । एकजना साथी र मैले एक एक रुपिया मिलाएर दिनभरको लागि साइकल बुढासुब्बा मन्दिर अगाडि रहेको सानो चौरीमा दिनभर सिक्यौँ । दिनभर साइकल चढ्न सिक्दा हामी दुवैको हातखुट्टा भरि चोटैचोट लागेको भए पनि साइकल चढ्न सिकेका थियौँ । त्यो कुखुरे वैंश ताकाको कुरा थियो । ती दिनहरू सुखद थिए । सम्झदा आनन्द लाग्छ ।
बिहे गरेपछि म, पत्नी लक्ष्मी र बाजे ससुरा बुढासुब्बा मन्दिर गएका थियौँ । बाजे ससुराले ‘यहाँ त प्रसादको रूपमा रक्सी खानु पर्छ’ भने । बिहानै कसरी खानु ? दोधारमा परेर पत्नीतर्फ हेरेको थिएँ । आँखाकै इशारामा तिनले सहमति दिएपछि बाजे ससुरा र मैले एक बोटल खोयाबिर्के बिहानै बजाएका थियौँ ।
पत्नीको देहान्त भइसकेपछि पनि म बाँचुन्जेल बिर्सन नसकिने ती दिनहरू .. । म बाजे ससुरा र म त्यतिबेला बसेको स्थानमा बस्न पुग्छु । अनायास त्यतिबेला तिनी बसेको ठाउँतिर हेर्न पुग्छु । रित्तो ... !
अत्यन्त रमणीय विलुप्त ती दिनहरू...
ब्लाष्ट टाइम्स  दैनिक पत्रिका, वर्ष २५, अङ्क १०  (२०७६ असोज ११ गते शनिबार)